در فیلم مستند یکی از اصلی ترین سکانس ها ضبط مصاحبه تصویری می باشد که در بسیاری از مثال ها در صورتی که ضعفی در آن مشاهده شود کیفیت فیلم مستند نیز کاملا به خطر می افتد. جایگاه مصاحبه تصویری بسیار سخت تر از مصاحبه های مطبوعاتی یا رادیویی می باشد که در اولین قسمت از آموزش مصاحبه در فیلم مستند به این موضوع مهم خواهیم پرداخت

 

جایگاه مصاحبه تصویری در تلوزیون

مصاحبه در سینمایی که صامت باشد کاملا بی معناست! اما از زمانی که صدا نیز در فیلم ها و سینما جایگاه خود را پیدا کرد، تکنیک مصاحبه نیز کم کم پابه این عرصه گذاشت. اما زمانی یک مصاحبه تصویری با کیفیت شکل میگرفت که صدا و تصویر به طور هم زمان ضبط شود.
امروزه بسیاری از افراد بزرگ تلوزیون و سینمای مستند، در رابطه با خودشان و یا مسائلی که در آن تجربه دارند حرف میزنند که با وجود پایین بود سطح اینگونه مصاحبه ها، اما یکی از بیشترین آمار ساعت های پخش تلوزیون را به خود اختصاص داده اند
اما باید بدانید که مصاحبه یک حرف زدن عادی و معمولی نمی باشد! یکی از نکاتی که باید در مصاحبه رعایت کرد و درواقع نکته ایی که باعث می شود تا یک مصاحبه خوب و عالی شود، نوع صحبت کردن آن می باشد. گاهی دو یا چند نفر جلوی یک دوربین صحبت می کنند اما این یک مصاحبه نمی باشد. نکته اصلی برای یک مصاحبه عالی، پرسش و پاسخی می باشد که در طول مصاحبه صورت می گیرد.

مصاحبه به روش مگس روی دیوار !!!

یکی از روش های مصاحبه، به روش دوربین مشاهده گر یا همان مگس روی دیوار معروف می باشد. در این روش از مصاحبه، افراد و آدم ها خیلی راحت به کار های روزمره خود مشغول می باشند و یک دوربین در حال فیلم برداری از کارها و رفتار های افراد می باشد و در این بین افراد با یکدیگر به راحتی نیز صحبت می کنند. در واقع در این روش دوربین هیچ اهمیتی برای افراد ندارد! به همین علت این روش به روش مصاحبه مگس روی دیوار معروف می باشد.

 

چه افرادی از این نوع مصاحبه برای فیلم های خود استفاده کرده اند؟

  • خسرو مختاری
  • کیم لونگینوتو
  • طلاق به سبک ایرانی
  • و غیره

برای آنکه دیالوگی که بین افراد در فیلم بکار می رود مانند مصاحبه باشد، حتما فردی باید سوال هایی را از افراد حاظر در فیلم بپرسد و به دنبال پاسخ آنها باشد. البته گاهی در چنین فیلم هایی سوالهایی که از افراد پرسیده می شود در هنگام تدوین حذف می شود. اما بیننده به راحتی می تواند تشخیص دهد که سوالی که از فرد مورد نظر پرسیده شده است چه چیزی بوده.

 

جایگاه مصاحبه تصویری در مستند باید چگونه باشد؟

بگذارید پاسخ این سوال را با چند مقایسه ساده مصاحبه مستند با انواع دیگر مصاحبه ها به شما عزیزان بدهیم:
مقایسه مصاحبه مستند با مصاحبه مطبوعاتی = مصاحبه مطبوعاتی فقط به صورت نوشتاری می باشد اما مصاحبه مستند دیداری و نوشتاری می باشد. که در این حالت در حالت مصاحبه مطبوعاتی فردی که در حال مصاحبه است می تواند به راحتی بسیاری از جملات و اعداد و اسامی را تغیر دهد. حتی می تواند نوع جمله بندی را تغیر دهد و مفهوم را به فرد خواننده راحت تر برساند. اما در بخش مصاحبه مستند که به صورت دیداری و شنیداری می باشد همچین کاری را نمیتوان کرد و تنها م یتوان بخش هایی ار حذف کرد. در مقایسه مصاحبه مستند با مصاحبه مطبوعاتی باید گفت که در حالت مصاحبه مستند، اگر شخص مصاحبه شونده تپق بزند و یا من و من کند و یا در نوع بیان کردن جملات و کلمات دچار مشکل شود نمی توان آن ها را حذف و یا اصلاح کرد و بیننده به راحتی این نکات را می بیند. اما در حالت مطبوعاتی به راحتی می توان جملات را درست کرد و مشکلات و تپق ها را اصلاح کرد.

مصاحبه رادیو

جایگاه مصاحبه رادیویی

موقعیت مصاحبه رادیویی در بین مصاحبه های تصویری و مطبوعاتی قرار دارد، با توجه به این که تصویری وجود ندارد اما همچنان تمام ویژگی هایی که در بالا ذکر شده است را در بر میگیرد
رسانه ای بودن، اصلی ترین نقطه اشتراک در بین انواع مصاحبه های تصویری و صوتی و کتبی می باشد. بنابراین وقتی نمایش مصاحبه برای مردم، تبدیل به هدف می شود ، حضور پاسخ دهنده اجتماعی است. این که فردی خود را در همچین موقعیتی قرار بدهد و بخواهد حتی در خصوص شخصی ترین مسائل خود سخن بگوید توقع بی موردی به شمار می آید مگر آن که فرد مصاحبه شونده بخواهد داوطلبانه با توجه به انگیزه هایی که دارد خواهان بیان آنها باشد

 

مصاحبه های استخدامی

اما مصاحبه هایی نیز وجود دارند که پخش عمومی برای آنها هدف تلقی نمیشود. مانند مصاحبه های استخدامی که مصاحبه شونده از قرار گرفتن در این موقعیت انگیزه مشخصی دارد و میخواهد خود را طوری نشان دهد تا بتواند به ارتقای شغلی یا استخدامی دست یابد؛ درحالی که در فیلم مستند  انگیزه مصاحبه شونده پیچیده است. انگیزه او شاید بیان اندیشه ها یا تبلیغ باشد. همچنین عده ای برای شهرت طلبی یا کسب امکانات دولتی علاقه به این کار پیدا میکنند. بنابر این کسی که در مقابل مستند ساز و دوربین می نشیند قطعا انگیزه ای دارد هرچند ممکن است رفتارش به میزان مصاحبه شغلی یکسان نباشد و مصاحبه کننده باید تمام تلاش خود را بکند تا آگاهی روشنتری از او بدست بیاورد

 

جایگاه مصاحبه تصویری توسط روانپزشکان

در مصاحبه های روانپزشکی نیز هدف درمان است و مصاحبه شونده با اطلاع از این موضوع که فیلم او هیچگاه جایی منتشر نخواهد شد بر حسب پاسخ به سوالات امتیازاتی به دست می آورد، قرار است او برای روان پزشک یا روانکاو به صورت داوطلبانه آنچه در ذهنش میگذرد را بازگو کند تا راه حلی برای مشکلاتش پیدا کند. در این موارد لرزش صدای مصاحبه شونده و آهنگ کلام او یا تردید ها و درنگ هایش نیز برای پزشک که به عنوان مصاحبه شونده حضور دارد کمک بیشتری میکند که در مصاحبه های تصویری نیز بسیار مهم و کلیدی است.

 

مصاحبه بازجویی

 

جایگاه مصاحبه تصویری در بازجویی؟

سر انجام مثال دیگری از مصاحبه میزنیم و آن بازجویی است. در واقع شباهتی بین مصاحبه تصویری و بازجویی وجود دارد. پرسش کننده در هر دو مورد در جایگاه قدرت قرار دارد درحالی که پرسش شونده در جایگاه ضعف. البته اینگونه معادلات قدرت تنها در بازجویی به اوج میرسد. مصاحبه شونده در انواع دیگر مصاحبه ها داوطلبانه در موقعیت پاسخگو قرار میگیرد و هرگاه بخواهد میتواند از ادامه پاسخگویی انصراف دهد. به عبارت دیگر اجباری به طور قطع وجود ندارد اما متهم نمیتواند پرسشی را بی جواب بگذارد یا آن موقعیت را ترک کند
اصلی ترین مسئله ای که مصاحبه تصویری را به بازجویی بسیار نزدیک میکند، موقعیتی است که شخص مجبور به گفتگو شود برای مثال اسیر های جنگی نمیتوانند از مصاحبه کناره گیری کنند یا قادر به بروز احساسات یا بیان اندیشه های واقعی خود نیستند