اگر بخواهیم فوکوس تصویر را تعریف کنیم باید بگوییم که وقتی عدسی دوربین از چیزی تصویر دقیق و واضحی می گیرد یعنی بر روی آن فوکوس کرده است. البته فقط چیزی که روی آن فوکوس شده است شفاف و واضح نخواهد بود، بلکه هر چیزی که در اطراف و دور و بر آن قرار دارند نیز ممکن است واضح و شفاف باشند. این موضوع به عمق منطقه فوکوس ربط دارد. این عمق می تواند بسیار متفاوت باشد و در تصویری چند سانتی متر و در تصویر دیگری چندین متر باشد. این ناحیه همان عمق میدان است که قبلا در سایت رسانه فارسی در مورد آن حرف زده ایم. خارج از این عمق تصاویر کم کم شروع به محو شدن می کنند و وضوح و شفافیت منطقه فوکوس در آنها مشاهده نمی شود.

عوامل تاثیر گذار در عمق فوکوس تصویر

قطعا فوکوس تصویر می تواند کیفیت تصویر برداری را بسیار متاثر سازد، از این رو دانستن عواملی که در بزرگنمایی نقش عمده دارند خالی از لطف نخواهد بود. باید بدانیم که عمق میدان زمانی تغییر می کند که یکی از عوامل زیر تغییر کند:

فاصله وضوح: یعنی فاصله ای از تصویر که بر روی آن فوکوس شده است.

فاصله کانونی: یعنی درجه زوم و زاویه عدسی دوربین

دریچه عدسی: یعنی درجه f یا همان دیافراگم مورد استفاده در دوربین تصویر بردار

اگر تغییری در موارد فوق ایجاد کنید به طور خودکار در منطقه وضوح و میزان زوم نیز تغییراتی ایجاد می شود.

اهمیت تاثیر فوکوس تصویر در فیلم برداری

فوکوس تصویر در محیط های باز اهمیت بیشتری دارد. اگر در یک محیط باز و بزرگی در حال تصویر برداری هستید می توانید به راحتی روی هر موضوعی زوم کنید و البته سایر جزئیات را نیز از دست ندهید. اما اگر نمایی که از آن فیلم می گیرید نمایی نزدیک و بسته باشد قطعا با فوکوس بر روی یک شی بقیه قسمت های نما را از دست خواهید داد. بنابراین نمی توانید از کل موضوع حالت فوکوس داشته باشید. اگر شکلی دارای بافت و الگو باشد این عدم وضوح کیفیت کار شما را کم خواهد کرد، اما در سطوح صاف این عدم فوکوس تصویر چندان مشخص نخواهد بود.

عمق میدان- عکاسی-تصویربرداری-فوکوس تصویر

عمق میدان در فوکوس تصویر

در فوکوس تصویر اگر عدسی زوم خود را در فاصله کانونی بلند و زاویه دید باریک انتخاب کنید عمق میدان شدیدا کاهش خواهد یافت. این یعنی اگر شما به جلو زوم کنید، به ویژه اگر دیافراگم دریچه عدسی باز باشد عمق میدان تصویر شما کاهش خواهد یافت. در نماهای نزدیک در این حالت بزرگنمایی بسیار مشکل خواهد بود.

به همین ترتیب، اگر عدسی زوم روی یک فاصله کانونی کوتاه تر تنظیم شود، دقیقا یعنی وقتی به عقب زوم می کنید و دریچه عدسی دوربینتان نیز با درجه اندکی باز باشد در این صورت تصویری واضح خواهید داشت.

فوکوس در حین حرکت دوربین

هنگام حرکت دوربین یا به طور مقابل هنگام حرکت شی در تصویر و فاصله گرفتن آن از دوربین ممکن است زوم تصویر به هم بریزد و نیاز به تنظیم مجدد داشته باشد. فوکوس تصویر به عواملی همچون عمق میدان و جزئیات تصویر بستگی دارد. بدیهی است که در نماهای نزدیک با کوچکترین حرکت و تغییری در محل تصویر برداری احتمال نیاز به تغییر در عمق تصویر نیز بالا برود. اما در نماهای باز دست فیلم بردار باز بوده و با ایجاد تغییر در صحنه و فاصله دوربین از تصویر می تواند به سلیقه خود تصمیم به تغییر بزرگنمایی بگیرد. زیرا در نماهای باز  به دلیل عمق بالای وضوح تصویر ممکن است شی مورد نظر حتی با حرکت و تغییر مکان باز هم در محدوده وضوح باقی بماند.

عموما عدسی هایی که زاویه باریک و وضوح عمیق دارند، مثل عدسی با 5 درجه یا کمتر، نمی توانند در فاصله کمتر از یک متر تصویر دقیق و واضحی ارائه کنند. پس باید برای نماهای بسته زوم عدسی را در حداکثر میزان خود قرار داده یا از یک مکمل عدسی استفاده کنید.

فوکوس

مشکلات فوکوس تصویر

فوکوس تصویر امری جدی است، زیرا در تصویر برداری همیشه و همه جا تاکید بر شفافیت و کیفیت بالای تصویر است، مگر در مواردی مثل نشان دادن سرگیجه به عمد تصویر تار نشان داده می شود. همه افراد می توانند فوکوس را تشخیص دهند، زیرا وقتی تصویر بر روی هدفی تاکید دارد یعنی آن محل را با شفافیت و کیفیت بالایی نشان می دهد. اما خب در مواردی نیز فوکوس در حالت پایین تری قرار دارد. مثلا هنگامی که از چهره و صورتی تصویر برداری می کنید می توانید از حالت و شفافیت چشم ها بدانید که تصویر در چه میزان از فوکوس قرار دارد، در صورت نیاز می توانید میزان زوم را در تصویر کم و زیاد کرده و حالت مطلوب مورد نظر خود را در آن ایجاد کنید. همچنین، در نماهای باز می توانید برای تعیین میزان این حالت از جزئیاتی همچون لباس ها کمک بگیرید. حتما باید دقت داشته باشید تا از روی بی دقتی بر روی بر روی نقاطی در پس زمینه تصویر بزرگنمایی نداشته باشید تا هدف اصلی شما محو و تار به نظر برسد.

انتخاب فوکوس

یکی از اصول موثر در زوم کردن میزان نور تصویر است. همانطور که در مطالب قبلی سایت رسانه فارسی گفته شده است، برای تنظیم میزان نوردهی تصویر در نور زیاد دریچه را بسته و در نور کم آن را باز می کنیم که در این صورت عمق میدان نیز تغییر خواهد کرد. در این حالت برای تعیین درجه f از تکنیک های خاصی بهره می بریم که در زیر به آنها اشاره خواهیم کرد:

  1. تکنیک های وضوح عمیق: وقتی قصد فوکوس در کل تصویر را داریم از این روش استفاده می کنیم. با زوم بر روی ناحیه ی خاصی از تصویر جزئی ترین صحنه های آن تصویر نیز قابل مشاهده می شوند. مزیت وضوح عمیق این است که می تواند از چندین قسمت تصویر با فاصله های زیاد از هم تصویری شفاف ارائه دهد. البته که فوکوس بیش از اندازه ممکن است زیادی تصویر گرفته شده را بی حالت کند. نور پردازی و پرسپکتیو قوی می تواند به کم شدن این بی حالتی کمک کند. برای ایجاد عمق میدان عمیق باید دریچه عدسی بسته شود که برای این کار باید نور تصویر زیاد باشد. همچنین می توان عدسی را در حالت فرا کانونی قرار داد.
  2. تکنیک های وضوح کم عمق: برای جدا کردن بخشی از تصویر از سایر نقاط آن و به عبارتی فوکوس بر روی یک بخش انتخابی از یک دریچه عدسی بزرگ بهره می گیریم تا عمق میدان کاهش یابد. در این حالت می توانید بخش منتخب خود را از سایر رویداد ها در تصویر جدا سازید و بخش های مزاحم تصویر را تار کنید. می توانید برای جلوگیری از نور زیاد در صحنه فیلم برداری از صافی چگالی خنثی بهره بگیرید.

نحوه تغییر در فوکوس تصویر

همانطور که گفتیم در فوکوس تصویر عمق میدان اثر زیادی دارد، بنابراین در صورتی که میدان برای تصویر برداری و فوکوس در تصویر کافی نباشد و امکان کاهش اندازه دیافراگم نیز نباشد:

  1. می توان سطح فوکوس را تغییر داد. اما این روش معایبی دارد و در نمای ثابت تغییر زوم در محدوده زمانی مشخص بین بخش های ثابت تصویر می تواند حالتی یکنواخت به آن بدهد.
  2. برای تعیین میزان این فوکوس حد وسط را در نظر بگیرید حتی اگر کل تصویر تار باشد.
  3. برای تصویر برداری از نمای باز تری استفاده کنید. می توانید با زوم به عقب عمق میدان تصویر خود را افزایش دهید. رعایت میزان فاصله دوربین از فاصله گرفته شده تاثیر مهمی در عمق میدان دارد.

کنترل فوکوس تصویر

  1. پیچ قرقره ای پره دار
  2. دستگیره چرخان
  3. دسته وضوح تصویر

 

فوکوس

راه حل برای حل مشکل در فوکوس

تاثیر فوکوس تصویر بر عمق میدان می تواند مشکلاتی را سبب شود که باید برای داشتن تصویری با کیفیت آنها را حل کرد:

  1. ممکن است نتوان فوکوس را به دلیل محدودیت در عمق میدان را در بیش از یک نقطه تنظیم کرد.
  2. بستن دیافراگم نیز یکی از راه حل ها برای حل مشکل در زوم کردن می باشد. این کار عمق وضوح را افزایش داده اما نور تصویر را کم می کند.
  3. برای متمرکز شدن بر روی یک بخش مشخص می توان تنها بر روی همان بخش فوکوس کرد و بقیه بخش های آن را همانطور نا واضح نگه داشت.
  4. وضوح میانگین نیز یکی دیگر از راه حل های برای زوم کردن در تصویر می باشد. در این حالت عمق میدان بین دو بخش انتخابی از تصویر گسترش می یابد و موجب می شود تا وضوح هر دوی آنها کمتر شود.
  5. می توان فاصله بخش های مورد نظر را از دوربین کم کرد.
  6. می توان از زاویه ای بزرگتر برای عدسی کمک گرفت و به عقب زوم کرد. این عمل باعث بزرگتر شدن عمق میدان و کوچک شدن تصویر کلی می باشد.
  7. می توان دوربین را به عقب حرکت داد که در این حالت نیز عمق میدان افزایش می یابد و به راحتی می توان بر روی قسمت مورد نظر فوکوس داشت.

در این شکل روش های گفته شده را ارائه می کنیم:

همانطور که دیدید زوم کردن بر روی بخش خاصی از تصویر آنقدرها هم ساده نبوده و به عوامل متعددی بستگی دارد. یک فیلم بردار حرفه ای باید اطلاعات کافی از نحوه زوم در تصویر داشته و بتواند بخش مورد نظر در فیلم برداری به خوبی برجسته کرده و از این طریق هدف و مطلب مورد نظر را ضمن حفظ کیفیت به خواننده انتقال دهد.